Typ 1

Typ 2

LADA

MODY

Ciążowa

Dotyka głównie (choć nie jest to zasadą) dzieci i młodych dorosłych przed 35 rokiem życia. Nazywamy ją często „cukrzycą młodego wieku”. Stanowi ok. 9% ogólnej liczby pacjentów z cukrzycą.

 

Przyczyną zachorowania na cukrzycę typu 1 jest nieprawidłowa aktywność układu immunologicznego organizmu (czyli odpornościowego), który własne prawidłowe komórki beta trzustki wydzielające insulinę uznaje za obce. Organizm wytwarza przeciwciała skierowane przeciwko własnym komórkom produkującym insulinę.

Mówiąc najkrócej – niszczy je.

 

Cukrzycę typu 1 charakteryzuje nagły początek. W momencie rozpoznania choroby zwykle około 80% komórek beta jest już nieaktywnych. Nie można zapobiec jej wystąpieniu, a jedynym sposobem leczenia tego rodzaju cukrzycy jest:
 

  • podawanie insuliny,

  • dieta,

  • aktywny tryb życia (wysiłek fizyczny).

Czym jest cukrzyca?

 

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) cukrzyca, jest to grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się podwyższonym poziomem glukozy we krwi wynikającym z nieprawidłowego wydzielania i/lub działania insuliny. Insulina jest hormonem produkowanym przez trzustkę, który stabilizuje prawidłowy poziom glukozy we krwi, umożliwiając jej wnikanie do komórek. Przewlekła hiperglikemia (podwyższony poziom glukozy we krwi) wiąże się z uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów, szczególnie:

  • oczu,
  • nerek,
  • nerwów,
  • serca,
  • naczyń krwionośnych .
     

Nazwa cukrzyca – diabetes mellitus – pochodzi od łacińskich słów oznaczających „cedzenie wody przez ciało” oraz „słodki jak miód” . Oba określenia dotyczą istotnych objawów cukrzycy:
 

  • wzmożonego pragnienia,
  • częstego oddawania moczu,
  • wysokiego stężenia cukru we krwi.

Jest najczęściej występującą postacią cukrzycy. Stanowi około 90% przypadków zaobserwowanych u chorych. Początek jest łagodny a objawy mniej nasilone, ponieważ choroba rozwija się długo. Dotyka najczęściej osoby starsze. Jednak w dzisiejszych czasach obserwuje się również alarmujący wzrost jej zachorowań u znacznie młodszych osób (również u dzieci). Pewne sytuacje czy zdarzenia mogą sprzyjać rozwojowi cukrzycy typu 2 (są to tak zwane czynniki ryzyka cukrzycy typu 2).
Jeżeli już o tym mowa, czynnikami ryzyka są:

  • otyłość,
  • siedzący tryb życia i niska aktywność fizyczna,
  • nieodpowiednia dieta,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • używki.

Ten typ cukrzycy jest również w pewnym stopniu dziedziczny.

Przyczyną podwyższonego poziomu glukozy we krwi nie jest brak insuliny, ale jej nieprawidłowe wydzielanie i/lub słabsze działanie w organizmie. Następnie dochodzi do uszkodzenia komórek beta produkujących insulinę. W momencie rozpoznania choroby około 50% komórek beta, które wydzielają insulinę, jest jeszcze aktywnych. Oznacza to, że organizm nadal jeszcze produkuje własny hormon. Z tego właśnie powodu pacjenci początkowo leczeni są za pomocą diety i zwiększonego wysiłku fizycznego oraz leków doustnych. Stosuje się tabletki, które nie zawierają insuliny, a powodują tylko wzrost wrażliwości komórek na nią lub zwiększają ilość insuliny uwalnianą z trzustki.

W kolejnych latach trwania choroby dochodzi do coraz większego niszczenia komórek beta i może być konieczne uzupełnianie insuliny z zewnątrz. Należy jednak pamiętać, że kluczowa w leczeniu cukrzycy typu drugiego (zwłaszcza w początkowej fazie choroby) jest starannie dobrana dieta oraz aktywność fizyczna.

 

 

 

Maturity Onset Diabetes of the Young

 

Cukrzyca monogenowa (czyli wywołana mutacją tylko w jednym genie), stanowi 1–2% wszystkich przypadków cukrzycy. Jest rzadkim typem cukrzycy, spowodowanym genetycznym (wrodzonym) uszkodzeniem komórki beta, która produkuje insulinę. Powstaje w wyniku pojedynczej mutacji, dlatego jej ostateczne zdiagnozowanie uzależnione jest od badania genetycznego. W uproszczeniu nazywa się ją cukrzycą typu dorosłego (typu II) występującą u ludzi młodych. Charakterystyczne są dla niej zachorowania kilku członków rodziny w trzech kolejnych pokoleniach. Zapotrzebowanie na insulinę nie jest duże, w pierwszym okresie choroby wystarczają wysokie dawki leków doustnych.

 

W tym miejscu warto również wspomnieć o tzw. cukrzycy noworodkowej, którą definiuje się jako zachoro­wanie przed 9. miesiącem życia. W takim przypadku konieczne jest wykonanie badania genetycznego w celu potwierdzenia występowania choroby. Pacjentów cierpiących na cukrzycę wrodzoną leczy się lekami doustnymi. Ten typ cukrzycy jest niezwykle rzadki.

 

Cukrzyca przedciążowa  

 

gdy kobieta chorująca na cukrzycę jest w ciąży (niezależnie od typu choroby)

 

 

Cukrzyca ciążowa  

 

różnego stopnia zaburzenia tolerancji węglowodanów lub cukrzyca rozwijająca się lub po raz pierwszy rozpoznana w ciąży. Ustępuje po urodzeniu dziecka. W grupie kobiet z cukrzycą ciężarnych istnieje wyższe ryzyko zachorowania w przyszłości na cukrzycę. Leczenie tej postaci cukrzycy powinno być prowadzone tylko w wyspecjalizowanych ośrodkach ginekologiczno-diabetologicznych

Latent Autoimmune Diabetes in Adults

 

To mieszcząca się w definicji cukrzycy typu 1, późno ujawniająca się cukrzyca o podłożu autoimmunologicznym u osób dorosłych. Mówiąc krótko, to jedynka u osób starszych.

Cukrzyca typu LADA dotyczy 5 – 10% osób z cukrzycą rozpoznaną po 35 roku życia.

 

Należy do cukrzycy typu 1 o wolno postępującym autoimmunologicznym procesie destruk­cji komórek beta. Osoby chorujące na ten typ cukrzycy są względnie szczupłe i bardzo wrażliwe na działanie insuliny.

 

Objawy kliniczne w cukrzycy typu LADA nie zawsze pozwalają na ostateczne postawienie rozpozna­nia, sprawiając trudności diagnostyczne w różnicowaniu z cukrzycą typu 2. Prawdopodobnie nawet do 15% osób, u których zdiagnozowano cukrzycę typu 2, może mieć w rzeczywistości LADA. Do jej rozpoznania konieczne jest stwierdzenie obecności autoprzeciwciał typowych dla cukrzycy typu 1, przede wszystkim anty-GAD65, i/lub niskie stężenie peptydu C.

 

Typ 1

Typ 2

LADA

MODY

Ciążowa

Cukrzyca

eMail : stow.slodka1@onet.pl

ul. W. Szymborskiej 22 , 43-230 Goczałkowice Zdrój

 

 

 

PEKAO SA o/Rybnik 
04 1240 4357 1111 0010 7513 7644

 

REGON : 368108494
NIP :        6381826354

 

 

Prezes : Witold Fydrych       
Wiceprezes : Marzena Gołąb       
Skarbnik : Monika Ochab